Kanal hava hızı ve debi hesabı nasıl yapılır?

Adım adım Güncellendi: 26.10.2026

Şematik çizim — konunun şeması — firmanın kendi hattı değil

Havalandırma hesabının temelinde tek bir bağıntı vardır: debi = hız × kesit alanı. Üç büyüklükten ikisi biliniyorsa üçüncüsü bulunur. Kanal ölçülendirmede genellikle debi (taşınması gereken hava) ve kabul edilen hız bilinir; aranan şey kesittir.

Birimler

Debi genellikle m³/saat ile verilir; hesapta m³/saniyeye çevrilir (m³/saat ÷ 3600).
Hız m/saniye ile verilir.
Kesit alanı m² çıkar; kanal ölçüsü milimetreye çevrilerek yazılır.

Adım adım

Taşınacak debiyi belirleyin (m³/saat).
Kabul edeceğiniz hava hızını seçin (m/s). Hız arttıkça kanal küçülür, gürültü ve basınç kaybı artar.
Kesit alanını bulun: alan (m²) = debi ÷ 3600 ÷ hız.
Yuvarlak kanalda çapı bulun: çap = karekök(4 × alan ÷ pi).
Dikdörtgen kanalda bir kenarı seçin, diğerini alandan çıkarın. Kenar oranının 1:4’ü aşmaması yaygın bir uygulamadır; uzayan kesit basınç kaybını artırır.

Kanal kesiti hesaplayıcı

Debi ve kabul edilen hava hızından gereken kesit alanını, yuvarlak kanal çapını ve seçtiğiniz bir kenara göre dikdörtgen kanalın diğer kenarını verir.

Debi (m³/saat) Hava hızı (m/s) Dikdörtgen kanalda bir kenar (mm)

Kesit alanı: 0,185 m²
Yuvarlak kanal çapı: 486 mm
Dikdörtgende diğer kenar: 370 mm

Kenar oranı 1,35 — yaygın olarak kabul edilen 1:4 sınırının içinde.

Hesap yalnız kesiti verir. Fan seçimi için hattın toplam basınç kaybı ayrıca hesaplanır.

Örnek

Saatte 4.000 m³ hava taşıyan bir hatta 6 m/s hız kabul edilirse: 4000 ÷ 3600 = 1,11 m³/s; 1,11 ÷ 6 = 0,185 m². Yuvarlak kanalda bu alan yaklaşık 486 mm çapa, dikdörtgen kanalda bir kenarı 500 mm seçilirse diğer kenarı yaklaşık 370 mm’ye karşılık gelir.

Not: Kesit hesabı işin ilk adımıdır. Fan seçimi için hattın toplam basınç kaybı da gerekir; bu da güzergâhtaki dirsek, daralma, damper, menfez ve filtrelerin tek tek toplanmasıyla bulunur.

Özet: adımlar

Debiyi belirleyin — Hattın taşıması gereken hava miktarını m³/saat olarak yazın.
Hızı seçin — Kabul edilecek hava hızını m/saniye olarak belirleyin.
Kesit alanını bulun — Alan = debi ÷ 3600 ÷ hız bağıntısıyla m² cinsinden alanı hesaplayın.
Kanal ölçüsüne çevirin — Yuvarlak kanalda çapı, dikdörtgen kanalda kenar ölçülerini alandan çıkarın.

Bu konudaki hizmetimiz

Havalandırma ve boru tesisatı

Galvaniz sac kanal, proses boru hattı, toz ve duman emiş sistemleri.

12 fotoğraf Ayrıntı

Sık sorulanlar

Hangi hız seçilmeli?

Proje ve mahalin gürültü beklentisi belirler. Sessizliğin önemli olduğu hacimlerde düşük, teknik hacimlerde ve toz emiş hatlarında daha yüksek hızlar kullanılır. Toz taşıyan hatlarda hızın alt sınırı vardır: hız düşerse toz kanal içinde çöker.

Dikdörtgen kanalda eşdeğer çap nedir?

Aynı basınç kaybını veren yuvarlak kanalın çapıdır. Dikdörtgen bir kanalı yuvarlak kanal tablolarıyla karşılaştırmak için kullanılır.

Debi bilinmiyorsa ne yapılır?

Debi genellikle hacmin saatteki hava değişim sayısından ya da emiş noktasının ihtiyacından çıkar. Bu bilgi yoksa önce ihtiyacın belirlenmesi gerekir.